گیاه‌شناسی ، گل گاو زبان

گیاه‌شناسی ، گل گاو زبان
گیاه‌شناسی ، گل گاو زبان

گیاه‌شناسی ، گل گاو زبان

 
گل گاوزبان گیاهی است علفی و یکساله که ارتفاع ساقه آن بین 40 تا 70 بوده که ساقه آن شیاردار و خاردار می‌باشد. گل این گیاه در مزارع و گاهی زمین‌های بایر می‌روید. منشأ اولیه آن دمشق بوده است.برگ‌های این گیاه ساده و پوشیده از تارهای خشن به رنگ آبی، سفید و بنفش بوده که از اردیبهشت تا شهریور گل می دهد.
از تجزیه شیمیایی گیاه گل گاوزبان مهم‌ترین ماده‌ای که به دست می‌آید نیترات دو پتاس می‌باشد و بیشتر خواص آن مربوط به این ماده است.
گل گاوزبان گیاهی مقاوم به شوری است که قادر به جذب یون‌های سدیم، کلر، پتاسیم، کلسیم و منیزیم از خاک می‌باشد و می‌توان از این گیاه برای خارج ساختن این یون‌ها از خاک و اصلاح خاک‌های شور و قلیا استفاده کرد. 
 
داروشناختی و اثرات مهم گل گاوزبان
از نظرسنتی گل و برگ گاوزبان با طبیعت گرم دارای اثر نشاط‌آور، مقوی عمومی و شاداب‌کننده رخسار می‌باشد و همچنین در بیماری‌های کلیوی، به‌خصوص ورم کلیه مورد استفاده قرار می‌گیرد. از قسمت گل گیاه گاوزبان در فرمول شربت سالیساره کمپوزه استفاده می‌کنند و 11 نوع دیگرآن تاکنون اسپیسیالیته تهیه شده است. برگ‌های گاوزبان در بسیاری از نواحی به صورت سالاد استفاده می‌شود و برگ پخته آن نیز به‌صورت اسفناج مصرف می‌گردد. همچنین از گل گاوزبان به دلیل داشتن ترکیبات رنگی برای رنگ کردن سرکه و در مصارف خارجی به‌عنوان نرم‌کننده پوست استفاده می‌شود. این گیاه به‌صورت موضعی برای بهبود شقاق‌های روی دست و زخم‌ها کاربرد دارد و عصاره آبی داغ حاصل از دانه‌های این گیاه باعث افزایش شیردهی در مادران شیرده می‌شود.
گل‌گاوزبان به دلیل دارا بودن مقادیر چشمگیر پتاسیم و كلسیم بسیار ادرارآور بوده و با تحریك بدن، تبادلات سلولی را تنظیم و سیستم اعصاب را آرام و برای درمان ناراحتی‌های اعصاب به كار می‌رود.
 
جوشانده و دم‌كرده این گیاه حواس پنجگانه را تقویت كرده و بسیار نشاط‌آور، بازكننده رنگ رخسار، كاهنده غم و اندوه و ضد وحشت و اضطراب است و می‌تواند حواس‌پرتی را رفع و تنگی نفس ناشی از آشفتگی ذهنی را بهبود بخشد.
 
دم‌کرده گل گاوزبان
درمان سرفه های خشک
گل گاوزبان در درمان سرفه‌های مزمن، وقفه‌های تنفسی و آسم‌های خفیف و سرفه‌های خشک موثر است برای اینکار می‌توان گیاه گل گاوزبان را با بابونه، سنبل‌الطیب، شقایق مخلوط نموده و دم کرده حاصل از این چند گیاه را روزی 3-2 بار میل کرد.
 
برای پوست ، مو و ناخن 
استفاده موضعی از گل گاوزبان روی پوست, در درمان درماتیت سبوره ای نوزادی موثر است. همچنین استفاده از گل گاوزبان روی پوست موجب نرمی و لطافت پوست می شود. به همین دلیل امروزه در تولید بسیاری از محصولات مراقبتی بهداشتی پوست از این گیاه استفاده می شود.
عصاره برگ گل گاوزبان را با مقدار مساوی آب رقیق کرده و سپس به عنوان ترکیبی نرم کننده برای پوست خشک و برطرف نمودن خارش های پوستی و جوش های عصبی استفاده نمود.

درمان اگزما
دانه‌های گل گاوزبان مملو از روغن‌های طبیعی هستند. روغنی که از این دانه‌ها استخراج می‌شود، می‌تواند به درمان انواع بسیاری از مشکلات پوستی از جمله اگزما کمک کند. هم‌چنین، اگر بعد از ابتلا به اگزما، لکه‌های زبری روی پوست‌تان باقی ماندند، این روغن می‌تواند به نرمی و تسکین آن‌ها کمک کند.

درمان فولیکولیتیس
گل گاوزبان غالبا به عنوان یک راه درمانی برای وضعیتی به کار می‌رود که به فولیکولیتیس مشهور است. در این وضعیت، فولیکول‌های موی‌تان در اثر عفونت ملتهب می‌شوند و آسیب می‌بینند، و در نتیجه به شدت دچار ریزش مو می‌شوید. ماساژ روغن گل گاوزبان روی موها می‌تواند به کاهش التهاب فولیکولی و هم‌چنین استحکام فولیکول‌های مو کمک کند. در نتیجه، هرگز دچار ریزش موی ناشی از فولیکولیتیس نخواهید شد.

ضدچروک پوست صورت
اسیدهای چرب موجود در گل گاوزبان شامل امگاهای مفیدی است که به عملکرد پوست کمک و از خشکی آن جلوگیری می‌نماید. این روغن برای پوست‌های خشک و تیره مناسب تر است. برای این منظور روغن گل‌گاوزبان را صبح‌ها روی پوست خود بمالید و آرام ماساژ دهید.
 
مرطوب کننده‌ی طبیعی
روغن گل گاو زبان به عنوان یک مرطوب کننده‌ی طبیعی عمل می‌کند و قادر است به لایه‌های عمیق پوست نفوذ کند. استفاده‌ی مرتب از آن پوست‌تان را نرم و لطیف نگه می‌دارد.

خواص ضد سرطانی
منیزیم موجود در گل‌گاوزبان ضدسرطان بوده و به دلیل دارا بودن «آلكوالویید» می‌تواند ضد حساسیت، ضد‌روماتیسم و ضد التهاب باشد.
 
آرام بخش 
دم‌كرده گل‌گاوزبان به همراه سنبل‌الطیب و لیموعمانی یك نوشیدنی نشاط‌آور و آرام‌بخش است كه استفاده از آن به جای چای و قهوه در مجالس عزاداری برای ایجاد آرامش درونی توصیه می‌شود.

تنظیم قند خون
چنان‌چه مبتلا به دیابت هستید برای تنظیم سطوح قند خون‌تان، به جای تزریق انسولین می‌توانید از گل گاوزبان استفاده کنید.
 
کاهش ولع مصرف الکل
گل گاوزبان با سرکوب برخی پیام‌رسان‌های عصبی خاص، قادر است ولع‌تان را به مصرف الکل کاهش دهد. هم‌چنین، این داروی گیاه می‌تواند به بهبود وضعیت خواب افراد الکلی کمک کند.
 
بهبود سلامت عمومی بدن
گل گاوزبان منبع غنی از مواد مغذی است و حاوی اسیدهای چرب امگا، اسید فولیک، مجموعه‌ی ویتامین‌های B، منیزیوم، و پتاسیم است. تمام این مواد مغذی برای بدن بسیار ضروری هستند که می‌توانند به بهبود سلامتی عمومی بدن کمک کنند.
 
پیشگیری از نوسانات خلقی مرتبط با یائسگی
بسیاری از زنان یائسه از مکمل‌های گل گاوزبان استفاده می‌کنند. برای پیشگیری از نوسانات خلقی، که پیش از بروز یائسگی در میان زنان شایع است، به جای استفاده از درمان‌های هورمونی می‌توانید از مکمل‌های گل گاوزبان استفاده کنید.
 
موارد منع مصرف گل گاو زبان
مصرف خودسرانه داروهای گیاهی و صناعی بدون تشخیص و نسخه پزشک منجر به مصرف زیاد دارو و بروز عوارض جانبی می‌شود.
عدم استفاده در بارداری، شیردهی و در کودکان 
زنان باردار بایستی از مصرف گل گاو زبان در ایام حاملگی خودداری نمایند.چرا که به علت داشتن آلکالوئیدها ممکن است باعث آسیب به جنین شود.
همچنین گل گاوزبان به علت داشتن آلکالوئید برای زنان شیرده و کودکان نیز مضر است، مصرف بیش از پنج روز متوالی این گیاه ممکن است باعث عادت ماهانه در زنان شود؛ بنابراین پس از پنج روز استفاده از آن در صورت نیاز، سه روز فاصله انداخته، سپس دوباره مصرف کنید.
موارد منع برای افراد با فشار خون بالا
داروهای گیاهی مانند داروهای شیمیایی دارای عوارض هستند، به طور مثال گل گاوزبان فشارخون را افزایش می دهد و نباید مبتلایان فشارخون از آن استفاده کنند. اگر مبتلایان به فشارخون می خواهند گل گاوزبان مصرف کنند باید از مصلح آن یعنی لیمو هم استفاده کنند.  مصلح به ماده غذایی یا گیاه دارویی اطلاق می‌شود که عوارض گیاهان دارویی را از بین می‌برد و آن را تعدیل می‌کند. همان طور که می‌دانید به اغلب مبتلایان به فشارخون که دچار ناراحتی اعصاب می‌شوند توصیه می‌شود گل گاوزبان مصرف کنند درحالی‌که این بیماران با خوردن آن دچار عوارض می‌شوند. پس داروهای گیاهی حتماً باید از سوی متخصصان مربوطه تجویز شوند.
نکته‌ی دیگری که باید متذکر شد این است که معمولاً با گل گاوزبان، سنبل‌الطیب نیز مصرف می‌شود باید بدانید که مصرف زیاد سنبل‌الطیب، در کنار خاصیت آرام بخشی، می‌تواند باعث مسمومیت شود. مقدار زیاد این داروی گیاهی، علائمی مثل خستگی، احساس سبکی سر، گشاد شدن مردمک چشم و مسمومیت کبدی به دنبال دارد و مصرف آن همراه با داروهای سیستم عصبی مرکزی مثل ضد افسردگی‌ها، ضد اضطراب‌ها، آرام‌بخش‌ها، خواب‌آورها و آنتی‌هیستامین‌ها می‌تواند بسیار خطرناک باشد.
 
درمان حساسیت فصلی با گل گاو زبان
درمان اگزما
دانه‌های گل گاوزبان مملو از روغن‌های طبیعی هستند. روغنی که از این دانه‌ها استخراج می‌شود، می‌تواند به درمان انواع بسیاری از مشکلات پوستی از جمله اگزما کمک کند. هم‌چنین، اگر بعد از ابتلا به اگزما، لکه‌های زبری روی پوست‌تان باقی ماندند، این روغن می‌تواند به نرمی و تسکین آن‌ها کمک کند.
 
دمنوشی برای سرماخوردگی
دم‌کرده گل گاوزبان به همراه کمی لیمو عمانی، یک دمنوش مناسب به شرط ترش نبودن برای مقابله با سرماخوردگی است. با توجه به اینکه لیموعمانی دارای اثرات آرام‌بخشی است، مخلوط این دو سبب تقویت اثر همدیگر می‌شود. به‌علاوه خاصیت اسیدی لیمو موجب خوشرنگ شدن گل گاوزبان می‌گردد. البته دم‌کرده یا جوشانده این گیاه عمدتا همراه با نبات می‌باشد که آمیزه‌ای خوش‌طعم و خوش‌رنگ ایجاد می‌کند.
 
طرز تهیه دم‌کرده گل گاوزبان و لیموعمانی
مواد لازم:
لیموعمانی : 2 عدد
آب جوش : 4 لیوان
گل گاوزبان: 3 قاشق غذاخوری
عسل : 2 قاشق مرباخوری در هر لیوان
طرز تهیه:
لیموعمانی‌ها را سوراخ کرده و یا از وسط نصف کنید به همراه گل گاوزبان و آب جوش در قوری چینی بریزید و روی حرارت ملایم به مدت 30 دقیقه دم کنید. سپس دم کرده را در یک لیوان و یا فنجان بزرگ ریخته به آن عسل را بیفزایید و هم بزنید تا کاملا حل شود. 
دمنوش گیاهی گل گاو زبان سحرخیز ترکیبی از گیاه گل گاو زبان و لیمو عمانی در کیسه های شفاف هرمی شکل 
ضمن اینکه این امکان را به شما می دهد محتویات داخل کیسه ها را رویت کنید باعث می شود تا سطح آب با محتویات داخل کیسه را بالا برده و موجب دم کشیدن بهتر آن شود.
 
 
  • 1396/10/18
  • گروه بلاگ: سلامت
  • بازدید: 40